Το νερό παύει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως environmental issue και μετατρέπεται σε ζήτημα επιχειρησιακής συνέχειας, επενδύσεων και ανάπτυξης για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, σύμφωνα με το νέο Water Crunch Report της Schneider Electric. Ο ίδιος ο τίτλος της έκθεσης συνοψίζει αυτή τη μετατόπιση, παρουσιάζοντας το water risk ως business continuity issue στον ίδιο βαθμό που αποτελεί περιβαλλοντική πρόκληση.
.
Η εικόνα που καταγράφει η έρευνα είναι αυτή μιας Ευρώπης όπου η λειψυδρία, η υποβάθμιση της ποιότητας του νερού και οι πιέσεις στις υποδομές επηρεάζουν ήδη τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις σχεδιάζουν επενδύσεις και διαχειρίζονται την παραγωγή τους. Στην executive summary, η έκθεση τοποθετεί το νερό δίπλα στις κυβερνοεπιθέσεις και στις διαταραχές των εφοδιαστικών αλυσίδων στα risk registers των industrial leaders, επισημαίνοντας ότι η πίεση εντείνεται από την αύξηση της ζήτησης, την παλαιότητα των υποδομών και την κλιματική αλλαγή.
Το 56% θα δεχόταν σοβαρή πίεση μέσα σε 24 ώρες
Το εύρος της εξάρτησης της βιομηχανίας από το νερό αποτυπώνεται σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα. Το 56% των industrial business leaders δηλώνει ότι μια σημαντική διακοπή στην παροχή νερού θα έθετε τις δραστηριότητές του υπό ουσιαστική πίεση πριν συμπληρωθεί μία εργάσιμη ημέρα.
Ειδικότερα, το 44% εκτιμά ότι οι λειτουργίες θα άρχιζαν να υποβαθμίζονται μέσα σε 24 ώρες, ενώ επιπλέον 12% αναμένει άμεσες και σοβαρές επιπτώσεις μέσα σε λίγες ώρες. Η έκθεση επισημαίνει ότι, σε αντίθεση με την ενέργεια ή τα logistics, το νερό σπάνια διαθέτει μια άμεσα διαθέσιμη εναλλακτική που μπορεί να αγοραστεί kurzfristig όταν διαταράσσεται η τροφοδοσία.
Η ίδια τάση εμφανίζεται στα business continuity plans. Το 50% των industrial leaders κατατάσσει disruption στην παροχή ή την ποιότητα νερού μεταξύ των σημαντικότερων κινδύνων, σχεδόν στο ίδιο επίπεδο με τις κυβερνοεπιθέσεις στο 53% και τις supply-chain disruptions στο 52%.
Δύο στις τρεις επιχειρήσεις βλέπουν εμπόδιο στην ανάπτυξη έως το 2031
Η πίεση δεν αφορά μόνο την καθημερινή λειτουργία αλλά και τις προοπτικές ανάπτυξης. Το 52% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι η διαθεσιμότητα ή η ποιότητα του νερού θα αποτελέσει σοβαρό εμπόδιο στην ανάπτυξη της επιχείρησής του μέσα στην επόμενη πενταετία, δηλαδή έως το 2031.
Ένα επιπλέον 14% δηλώνει ότι το νερό αποτελεί ήδη σοβαρό περιορισμό, ανεβάζοντας στο 66% το ποσοστό όσων είτε αντιμετωπίζουν σήμερα το πρόβλημα είτε αναμένουν να το αντιμετωπίσουν μέσα σε πέντε χρόνια. Άλλο 25% τοποθετεί το αντίστοιχο σημείο πίεσης μεταξύ 2031 και 2036.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η πενταετία αποτελεί σύντομο χρονικό ορίζοντα για βιομηχανικές επενδύσεις: είναι μικρότερη από τον χρόνο ζωής πολλών process assets και από αρκετούς κύκλους επέκτασης εγκαταστάσεων. Επιχειρήσεις που βλέπουν το water risk να γίνεται growth constraint έως το 2031 ουσιαστικά περιγράφουν, σύμφωνα με την έκθεση, ένα πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί στον σημερινό επενδυτικό κύκλο.
Το water stress αυξάνει ήδη το λειτουργικό κόστος
Οι επιπτώσεις έχουν ήδη περάσει στους οικονομικούς δείκτες. Το 44% των business leaders δηλώνει ότι το υψηλότερο operating cost ήταν η συχνότερη συνέπεια του water stress κατά τους προηγούμενους 24 μήνες.
Ακολουθούν η πίεση στις υποδομές και το αυξημένο maintenance στο 38%, η μεγαλύτερη πίεση από stakeholders στο 34%, τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα στο 30% και η υποβάθμιση της ποιότητας του νερού στο 29%.
Οι διαφορές μεταξύ χωρών είναι μεγάλες. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, το 60% των επιχειρηματικών στελεχών αναφέρει υψηλότερα λειτουργικά κόστη λόγω water stress, έναντι 27% στη Γαλλία.
Το 98% έχει ήδη αλλάξει κάποια επιχειρηματική απόφαση
Το water risk δεν βρίσκεται πλέον μόνο στα sustainability reports. Έχει αρχίσει να επηρεάζει συγκεκριμένες αποφάσεις για CAPEX, επεκτάσεις και προμηθευτές.
Σχεδόν όλες οι επιχειρήσεις που συμμετείχαν στην έρευνα –98% των industrial business leaders και 100% των water system decision-makers– δηλώνουν ότι η διαθεσιμότητα νερού, η ποιότητά του ή η χωρητικότητα των υποδομών έχει ήδη επηρεάσει κάποια απόφαση στον οργανισμό τους.
Στη βιομηχανία, το 47% έχει αυξήσει το capital expenditure για water efficiency ή resilience, το 43% έχει πραγματοποιήσει επίσημο board ή executive-level review του water risk και το 37% έχει αλλάξει σχέσεις procurement ή supply chain.
Στους operators των συστημάτων νερού, η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη: 55% έχει αυξήσει το CAPEX, αλλά 52% έχει καθυστερήσει ή περιορίσει σχεδιαζόμενη επένδυση ή επέκταση και 47% έχει αλλάξει procurement relationships.
Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη τεχνολογίας
Παρά τη σαφή αναγνώριση του κινδύνου, η βασική αδυναμία βρίσκεται στην εφαρμογή. Η έκθεση χαρακτηρίζει την απόσταση αυτή “activation gap”: οι οργανισμοί κατανοούν τον κίνδυνο και πιστεύουν στις διαθέσιμες τεχνολογίες, αλλά δυσκολεύονται να μετατρέψουν αυτή την επίγνωση σε πραγματικές επενδύσεις.
Οι μεγαλύτεροι ανασταλτικοί παράγοντες είναι οι legacy υποδομές και οι ανταγωνιστικές επενδυτικές προτεραιότητες. Το 36% των industrial leaders και το 45% των water system decision-makers θεωρούν ότι οι παλαιές υποδομές είναι το κυριότερο εμπόδιο, ενώ οι competing operational ή strategic priorities αναφέρονται από 29% και 38% αντίστοιχα.
Για τις επιχειρήσεις, σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και η αδυναμία να τεκμηριώσουν σαφές return on investment: το 25% δηλώνει ότι δυσκολεύεται να δημιουργήσει το business case για τις σχετικές επενδύσεις.
Reuse, smart sensors και real-time monitoring
Η ίδια η τεχνολογία, αντίθετα, δεν αμφισβητείται. Για τις industrial businesses, η λύση με τη μεγαλύτερη δυνητική επίδραση θεωρούνται τα water reuse, recycling και closed-loop process systems, τα οποία επιλέγει το 40%. Ακολουθούν real-time monitoring, smart sensors και network visibility tools με 33%.
Οι water-system operators δίνουν την αντίστροφη προτεραιότητα: το 48% τοποθετεί πρώτο το real-time monitoring και τα smart sensors και το 38% τα μεγάλης κλίμακας infrastructure upgrades.
Η εμπιστοσύνη στην τεχνολογία είναι υψηλή. Το 86% των industrial leaders και το 98% των water decision-makers θεωρούν ότι οι smart water technologies μπορούν να μειώσουν το λειτουργικό κόστος, ενώ 85% και 89% αντίστοιχα θεωρούν ότι μπορούν να προστατεύσουν το business continuity.
Το 58% χαρακτηρίζει ακόμη «ανώριμες» τις δυνατότητές του
Το βασικό κενό εμφανίζεται στην πραγματική υιοθέτηση. Το 58% των industrial organizations χαρακτηρίζει τις δυνατότητές του για διαχείριση, monitoring και μείωση της κατανάλωσης νερού ως ακόμη αναπτυσσόμενες ή «immature». Μόλις 35% δηλώνει ότι διαθέτει advanced capabilities με formal processes, real-time data και continuous improvement programs.
Οι επιχειρήσεις έχουν υιοθετήσει περισσότερο automated controls σε pumps, valves και treatment systems, ενώ υστερούν στα εργαλεία πρόβλεψης. Το 58% γνωρίζει αλλά δεν έχει ακόμη εφαρμόσει digital twins και network modelling tools. Αντίστοιχα, στους water-system operators το 57% γνωρίζει αλλά δεν έχει υιοθετήσει predictive analytics και AI-enabled water management.
Η έκθεση εντοπίζει και ένα governance issue. Στις industrial businesses, η ευθύνη για το water risk αποδίδεται σε executive leadership/board από 42%, σε facilities/infrastructure management επίσης από 42% και σε operations/plant management από 41%. Όπως επισημαίνει η έρευνα, ένας κίνδυνος που «ανήκει» ταυτόχρονα σε τρία επίπεδα μπορεί στην πράξη να μην έχει έναν σαφή accountable owner.
Ιταλία και Ισπανία βλέπουν ήδη μεγαλύτερη πίεση
Οι περιφερειακές διαφορές είναι έντονες. Στην Ιταλία, το water supply ή quality disruption αποτελεί τον σημαντικότερο business continuity risk: το 70% των business leaders το τοποθετεί στους τρεις κορυφαίους κινδύνους, έναντι 63% για cybersecurity και 57% για supply-chain disruption.
Το 77% των ιταλικών industrial businesses δηλώνει ότι το water risk βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο του continuity planning, ενώ 53% έχει μεταφέρει ή εξετάσει το ενδεχόμενο μεταφοράς δραστηριοτήτων σε περιοχή με μεγαλύτερη water security.
Στην Ισπανία, το 70% των επιχειρήσεων εκτιμά ότι η ποιότητα ή η διαθεσιμότητα νερού θα αποτελέσει σοβαρό εμπόδιο στην ανάπτυξη μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των αγορών της έρευνας. Παράλληλα, το 33% δηλώνει ότι το water stress έχει ήδη καθυστερήσει επεκτάσεις ή επενδυτικά σχέδια, ενώ το 60% έχει πραγματοποιήσει επίσημο board-level review του κινδύνου.
Το νερό περνά από το ESG στο core business
Το βασικό συμπέρασμα του Water Crunch Report είναι ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται πλέον στην αναγνώριση του κινδύνου. Οι επιχειρήσεις τον βλέπουν, τα boards τον συζητούν και το κεφάλαιο έχει αρχίσει να μετακινείται.
Το χάσμα βρίσκεται μεταξύ awareness και deployment. Παρά το γεγονός ότι σχεδόν δύο στις τρεις επιχειρήσεις βλέπουν το νερό να περιορίζει την ανάπτυξή τους ήδη ή μέσα στην επόμενη πενταετία, το 58% δεν θεωρεί ακόμη ώριμα τα ίδια του τα συστήματα.
Η έκθεση υποστηρίζει ότι το επόμενο βήμα δεν είναι απαραίτητα μεγάλες και άμεσες αντικαταστάσεις ολόκληρων υποδομών, αλλά καλύτερα δεδομένα και visibility ώστε οι επιχειρήσεις να γνωρίζουν πού υπάρχουν απώλειες, ποια assets είναι περισσότερο ευάλωτα και πού πρέπει να κατευθυνθεί πρώτα το CAPEX.
Σε αυτή την έννοια, το water risk απομακρύνεται από την περιφέρεια του ESG και περνά στον πυρήνα του operational resilience και του corporate strategy: η πρόσβαση σε επαρκές και ποιοτικό νερό αρχίζει να καθορίζει όχι μόνο το environmental footprint μιας εταιρείας αλλά και το πού μπορεί να παράγει, πόσο μπορεί να επεκταθεί και πόσο ανθεκτική είναι η ίδια η επιχειρηματική της λειτουργία.
Η έρευνα ανατέθηκε από τη Schneider Electric στη Censuswide και πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2026 σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία, Γερμανία, Σουηδία και Δανία. Συμμετείχαν συνολικά 340 στελέχη, εκ των οποίων 210 industrial business leaders από μεγάλες επιχειρήσεις και 130 decision-makers από utilities, δήμους και παρόχους δημόσιων υποδομών νερού.
Το 66% των industrial leaders δηλώνει ότι το νερό ήδη περιορίζει ή θα περιορίσει την ανάπτυξη έως το 2031, ενώ το 58% χαρακτηρίζει ακόμη ανώριμες τις water-management δυνατότητές του.