Η κλιματική αλλαγή αναμένεται να οδηγήσει τον πλανήτη σε νέα ιστορικά υψηλά θερμοκρασιών μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) του ΟΗΕ, η οποία εκπονήθηκε σε συνεργασία με τη Βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Met Office).
.
Η νέα αξιολόγηση για την κλιματική αλλαγή εκτιμά ότι υπάρχει πιθανότητα 86% ένα από τα έτη μεταξύ 2026 και 2030 να ξεπεράσει το 2024, το οποίο κατέχει σήμερα το ρεκόρ ως το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί, με τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία να φθάνει τους 1,55 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Πάνω από 90% η πιθανότητα υπέρβασης του ορίου του 1,5°C
Σύμφωνα με την έκθεση, η πιθανότητα η μέση παγκόσμια θερμοκρασία να ξεπεράσει προσωρινά το όριο του 1,5°C πάνω από τα επίπεδα της περιόδου 1850-1900 σε τουλάχιστον ένα έτος έως το 2030 φτάνει το 91%.
Παράλληλα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι υπάρχει πιθανότητα 75% ο μέσος όρος της πενταετίας 2026-2030 να κινηθεί επίσης πάνω από το όριο του 1,5°C.
Ωστόσο, ο WMO διευκρινίζει ότι η Συμφωνία των Παρισίων αναφέρεται στη μακροχρόνια μέση αύξηση της θερμοκρασίας, η οποία αξιολογείται συνήθως σε χρονικό ορίζοντα περίπου 20 ετών, και όχι σε μεμονωμένες ετήσιες υπερβάσεις.
El Niño και αέρια του θερμοκηπίου ενισχύουν τη θέρμανση
Η νέα πρόβλεψη συνδέεται τόσο με τα ιστορικά υψηλά επίπεδα εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου όσο και με την αναμενόμενη επιστροφή του φαινομένου El Niño στον Ειρηνικό Ωκεανό.
Ο επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης, Λέον Χέρμανσον, ανέφερε ότι τα σημερινά μοντέλα δείχνουν πιθανή εμφάνιση El Niño στα τέλη του 2026, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες το 2027 να εξελιχθεί σε νέο έτος-ρεκόρ για τις παγκόσμιες θερμοκρασίες.
Η αμερικανική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA) υπολογίζει σε περίπου 82% την πιθανότητα ανάπτυξης ενός El Niño μέχρι τον Ιούλιο.
Ορισμένοι επιστήμονες προειδοποιούν μάλιστα για το ενδεχόμενο ενός ισχυρού ή «Super El Niño», αν και η πιθανότητα εμφάνισης ενός τόσο έντονου επεισοδίου εκτιμάται σήμερα περίπου στο 35%.
Πιο υγρές συνθήκες στη βόρεια Ευρώπη
Η έκθεση προβλέπει επίσης σημαντικές μεταβολές στα πρότυπα βροχοπτώσεων.
Οι επιστήμονες αναμένουν πιο υγρές συνθήκες στα υψηλά γεωγραφικά πλάτη του Βόρειου Ημισφαιρίου κατά τη διάρκεια των επόμενων πέντε χειμερινών περιόδων.
Τα μοντέλα δείχνουν αυξημένες βροχοπτώσεις στη βόρεια Ευρώπη, στην περιοχή του Σαχέλ στην Αφρική, στην Αλάσκα και στη Σιβηρία, ενώ αντίθετα προβλέπονται ξηρότερες συνθήκες σε τμήματα του Αμαζονίου και των υποτροπικών περιοχών.
Η Αρκτική θερμαίνεται ταχύτερα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι προβλέψεις για την Αρκτική, όπου η αύξηση της θερμοκρασίας εκτιμάται ότι θα είναι πολύ μεγαλύτερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Ο WMO προβλέπει ότι οι θερμοκρασίες στην περιοχή θα βρεθούν κατά μέσο όρο περίπου 2,8°C πάνω από τα επίπεδα αναφοράς της περιόδου 1991-2020 κατά τους επόμενους πέντε χειμώνες του Βόρειου Ημισφαιρίου.
Οι κίνδυνοι για οικονομία και κοινωνία
Ειδικοί προειδοποιούν ότι η συχνότερη υπέρβαση του ορίου του 1,5°C αυξάνει τον κίνδυνο ακραίων καιρικών φαινομένων, με επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, στην επισιτιστική ασφάλεια και στο κόστος ζωής.
Όπως επισημαίνουν, η συνεχιζόμενη αύξηση των παγκόσμιων εκπομπών καθιστά ολοένα πιθανότερες τις προσωρινές υπερβάσεις των κλιματικών στόχων, ακόμη και αν δεν έχει ακόμη παραβιαστεί ο μακροπρόθεσμος στόχος της Συμφωνίας των Παρισίων.
Πηγή: Financial Times, World Meteorological Organization (WMO), Met Office.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι προβλέψεις για την Αρκτική, όπου η αύξηση της θερμοκρασίας εκτιμάται ότι θα είναι πολύ μεγαλύτερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο.