Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέες κατευθυντήριες γραμμές για την προσαρμογή του δικτύου Natura 2000 στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των προστατευόμενων περιοχών της Ευρώπης.
.
Το έγγραφο διευκρινίζει τον τρόπο εφαρμογής των Οδηγιών για τα Πουλιά και τους Οικοτόπους στο πλαίσιο των νέων κλιματικών συνθηκών, παρέχοντας παράλληλα πρακτικές συστάσεις για τη διαχείριση και προστασία των οικοσυστημάτων.
Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν είναι νομικά δεσμευτικές και δεν εισάγουν νέες υποχρεώσεις, ωστόσο δίνουν τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να προσαρμόσουν τα μέτρα στις εθνικές και περιφερειακές τους ανάγκες.
Το πλαίσιο απευθύνεται κυρίως σε διαχειριστές περιοχών Natura 2000 και περιβαλλοντικές αρχές, ενώ περιλαμβάνει και κατευθύνσεις για ιδιοκτήτες γης, οργανώσεις και λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς.
Αυξανόμενες πιέσεις στα οικοσυστήματα της Ευρώπης
Η Ευρώπη θερμαίνεται περίπου με διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο, γεγονός που εντείνει φαινόμενα όπως καύσωνες, ξηρασίες, πυρκαγιές και πλημμύρες.
Το δίκτυο Natura 2000 καλύπτει περίπου 18,6% της χερσαίας έκτασης της ΕΕ και πάνω από 10,5% των θαλάσσιων περιοχών, φιλοξενώντας σημαντικό μέρος της ευρωπαϊκής βιοποικιλότητας, η οποία βρίσκεται ήδη υπό πίεση.
Χωρίς προσαρμογή, η κλιματική αλλαγή ενδέχεται να οδηγήσει σε εκτεταμένη απώλεια ειδών και υποβάθμιση οικοτόπων, υπονομεύοντας τις προσπάθειες προστασίας των τελευταίων δεκαετιών.
Προσαρμογή και λύσεις βασισμένες στη φύση
Οι νέες οδηγίες προωθούν λύσεις που βασίζονται στη φύση, αναδεικνύοντας τον ρόλο οικοσυστημάτων όπως υγρότοποι, δάση και παράκτιες ζώνες στην αποθήκευση άνθρακα και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας.
Μεταξύ άλλων, το πλαίσιο προβλέπει:
- σχεδιασμό και υλοποίηση μέτρων προσαρμογής,
- αποκατάσταση υποβαθμισμένων οικοτόπων,
- ενδεχόμενη προσαρμογή ορίων ή στόχων προστασίας,
- συνεργασίες με τομείς όπως η γεωργία, η διαχείριση υδάτων και η πρόληψη φυσικών καταστροφών.
Ισορροπία μεταξύ προστασίας και οικονομικής δραστηριότητας
Το Natura 2000 αποτελεί το μεγαλύτερο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών στην ΕΕ και έχει σχεδιαστεί ώστε να συνδυάζει την προστασία της φύσης με την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Δραστηριότητες όπως η γεωργία, η δασοκομία και ο τουρισμός μπορούν να συνεχιστούν, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπονομεύουν τα προστατευόμενα είδη και οικοτόπους.
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή (DG Environment)
Το πλαίσιο απευθύνεται κυρίως σε διαχειριστές περιοχών Natura 2000 και περιβαλλοντικές αρχές, ενώ περιλαμβάνει και κατευθύνσεις για ιδιοκτήτες γης, οργανώσεις και λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς.