Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την ανάπτυξη του βιώσιμου τουρισμού στο δίκτυο Natura 2000, επιδιώκοντας να ενισχύσει την οικονομική δραστηριότητα στις προστατευόμενες περιοχές της Ευρώπης, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η διατήρηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων.
.
Το δίκτυο Natura 2000, που αποτελεί τον βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη διατήρηση της φύσης, περιλαμβάνει περισσότερες από 27.000 προστατευόμενες περιοχές στα κράτη-μέλη, καλύπτοντας σχεδόν το 20% της χερσαίας έκτασης της ΕΕ και περισσότερο από το 10% των θαλάσσιων περιοχών της.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς κλάδους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνεισφέροντας περίπου 807 δισ. ευρώ, ή 7,1% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, και στηρίζοντας περισσότερες από 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας.
Ειδικά στις περιοχές Natura 2000, η τουριστική δραστηριότητα αποφέρει ετησίως 50 έως 85 δισ. ευρώ, ενώ υποστηρίζει έως και 2 εκατομμύρια ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης, κυρίως σε αγροτικές, ορεινές και παράκτιες περιοχές.
Οι νέες οδηγίες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στον οικοτουρισμό, ο οποίος αναπτύσσεται με ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο οικοτουρισμός αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό που φθάνει έως και το 34%, ξεπερνώντας σημαντικά την ανάπτυξη του συνολικού τουριστικού κλάδου.
Η Επιτροπή επισημαίνει, ωστόσο, το λεγόμενο «παράδοξο της διατήρησης»: όσο πιο επιτυχημένη είναι η προστασία μιας φυσικής περιοχής, τόσο μεγαλύτερο ενδιαφέρον προσελκύει από επισκέπτες, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τις πιέσεις στα οικοσυστήματα μέσω της υποβάθμισης των οικοτόπων, της όχλησης των ειδών, της ρύπανσης και της υπερεκμετάλλευσης των φυσικών πόρων.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, οι νέες οδηγίες προτείνουν ένα πλαίσιο τεσσάρων βημάτων: καταγραφή των πιέσεων και των κινδύνων που συνδέονται με τον τουρισμό, αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής, ενίσχυση της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των επισκεπτών και εφαρμογή κατάλληλων μέτρων διαχείρισης.
Παράλληλα, προωθείται η ανάπτυξη σχεδίων διαχείρισης επισκεπτών, η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, οι δράσεις περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και επιστήμης των πολιτών (citizen science), καθώς και η στενή συνεργασία μεταξύ δημόσιων αρχών, επιχειρήσεων τουρισμού, τοπικών κοινωνιών και περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες εντάσσονται στην υλοποίηση της Στρατηγικής της ΕΕ για τη Βιοποικιλότητα έως το 2030, με στόχο να αποδειχθεί ότι η προστασία της φύσης μπορεί να συνδυαστεί με τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και την ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε νέες οδηγίες για την ανάπτυξη βιώσιμου τουρισμού στις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000, με στόχο την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.