Μια παρατεταμένη αύξηση 25% στις τιμές ενέργειας υψηλής έντασης άνθρακα θα μπορούσε να αυξήσει τον πληθωρισμό κατά δύο έως πέντε ποσοστιαίες μονάδες βραχυπρόθεσμα, προειδοποιεί το Δίκτυο Κεντρικών Τραπεζών και Εποπτικών Αρχών για το Πρασίνισμα του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος (NGFS). Σε δήλωσή του ενόψει της COP31, το δίκτυο συνδέει την ομαλή ενεργειακή μετάβαση με την ενεργειακή ασφάλεια, την οικονομική ανθεκτικότητα και την προστασία της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
.
Η μεταβλητότητα στις ενεργειακές αγορές και οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού λόγω γεωπολιτικών εντάσεων έχουν επιβαρύνει σημαντικά το παγκόσμιο μακροοικονομικό περιβάλλον. Σύμφωνα με τις προβλέψεις που παραθέτει το NGFS, οι τιμές ενέργειας αναμένεται να αυξηθούν κατά τουλάχιστον 24% κατά μέσο όρο το 2026. Οι εξελίξεις αυτές καθιστούν κρίσιμη για τις κεντρικές τράπεζες και τις εποπτικές αρχές την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι αλλαγές στα ενεργειακά συστήματα επηρεάζουν τον πληθωρισμό, την οικονομική δραστηριότητα και τους χρηματοπιστωτικούς κινδύνους.
Το δίκτυο αναφέρεται επίσης στην ατζέντα δράσης της Προεδρίας της COP31, η οποία περιλαμβάνει προτεινόμενο στόχο αύξησης του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική ενεργειακή ζήτηση, παράλληλα με την ανάπτυξη της προσφοράς ανανεώσιμης ενέργειας.
Διαφορετικοί κίνδυνοι για εισαγωγείς και παραγωγούς ενέργειας
Πρόσφατη εργασία του NGFS δείχνει ότι μεγάλες ανατιμήσεις στην ενέργεια υψηλής έντασης άνθρακα μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικές δυσκολίες στη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών. Η εκτιμώμενη αύξηση του πληθωρισμού κατά δύο έως πέντε ποσοστιαίες μονάδες από μια παρατεταμένη ενεργειακή ανατίμηση 25% εξαρτάται από το βάρος των κλάδων υψηλής έντασης άνθρακα σε κάθε οικονομία.
Καθώς η μετάβαση προχωρά και μεταβάλλεται η σύνθεση της ενεργειακής προσφοράς και ζήτησης, οι οικονομίες που εισάγουν ενέργεια ενδέχεται να περιορίσουν την έκθεσή τους στη μεταβλητότητα των τιμών των ορυκτών καυσίμων. Αντίθετα, οι οικονομίες που παράγουν υδρογονάνθρακες μπορεί να αντιμετωπίσουν σημαντικούς κινδύνους μετάβασης λόγω της προσαρμογής της παγκόσμιας ζήτησης. Σύμφωνα με το NGFS, οι διαφοροποιήσεις αυτές ενισχύουν την ανάγκη διεθνώς συντονισμένης μετάβασης προς ενεργειακά συστήματα χαμηλότερων εκπομπών και μεγαλύτερης ανθεκτικότητας.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα μεταδίδονται στην οικονομία
Το δίκτυο προειδοποιεί ότι η συχνότητα και η ένταση των κλιματικών διαταραχών αυξάνονται και θα συνεχίσουν να αυξάνονται με μη γραμμικό τρόπο, καθώς επιταχύνονται οι αλλαγές στο κλίμα και στα καιρικά πρότυπα. Ανάλυσή του για την G7 καταγράφει επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων στην παραγωγή, στην απασχόληση και στις τιμές.
Οι εκτιμώμενες οικονομικές απώλειες φθάνουν έως το 57% του ΑΕΠ στις περισσότερο εκτεθειμένες μικρές νησιωτικές οικονομίες, ενώ οι πληθωριστικές επιπτώσεις αγγίζουν έως και τις 17 ποσοστιαίες μονάδες στις σοβαρότερες περιπτώσεις. Πρόκειται για εκτιμήσεις ακραίων επιπτώσεων και όχι για μια ενιαία πρόβλεψη για όλες τις οικονομίες.
Οι διαταραχές μεταδίδονται διεθνώς μέσω του εμπορίου, των εφοδιαστικών αλυσίδων και των χρηματοοικονομικών διασυνδέσεων. Στο χρηματοπιστωτικό σύστημα εκδηλώνονται μέσω παραδοσιακών κινδύνων, όπως ο πιστωτικός κίνδυνος και ο κίνδυνος ρευστότητας. Παράλληλα, το NGFS επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις των κλιματικών κινδύνων συνδέονται στενά με τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που σχετίζονται με τη φύση και συχνά ενισχύονται από αυτούς.
Δυσκολότερη η άσκηση νομισματικής πολιτικής
Επαναλαμβάνοντας τη θέση της δήλωσής του στην COP30 για το οικονομικό κόστος της κλιματικής αδράνειας, το NGFS τονίζει ότι η καθυστερημένη και ασυντόνιστη δράση δημιουργεί ουσιώδεις οικονομικούς και χρηματοοικονομικούς κινδύνους, με συνέπειες για τις βασικές εντολές των κεντρικών τραπεζών και των εποπτικών αρχών.
Το δίκτυο αναφέρεται επίσης στην ατζέντα δράσης της Προεδρίας της COP31, η οποία περιλαμβάνει προτεινόμενο στόχο αύξησης του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική ενεργειακή ζήτηση, παράλληλα με την ανάπτυξη της προσφοράς ανανεώσιμης ενέργειας.