Ένα ενδεχόμενο ιδιαίτερα ισχυρό El Niño απειλεί να προσθέσει ακόμη μία μεγάλη πηγή αστάθειας στις ήδη πιεσμένες παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, επηρεάζοντας από τη γεωργία και τις θαλάσσιες μεταφορές μέχρι την παραγωγή ημιαγωγών και τη λειτουργία των AI data centers.
.
Σύμφωνα με ανάλυση της Korn Ferry, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τις επιχειρήσεις μπορεί να μην είναι μόνο το ίδιο το καιρικό φαινόμενο, αλλά το γεγονός ότι η προσοχή των διοικήσεων βρίσκεται ήδη στραμμένη σε άλλες κρίσεις: στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, στις αναταράξεις στην ενέργεια και στη ναυτιλία και στις εμπορικές συγκρούσεις που αναδιαμορφώνουν παραδοσιακές εμπορικές διαδρομές.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ένας νέος μεγάλος κλιματικός κίνδυνος μπορεί να υποτιμάται τη στιγμή που οι supply chains έχουν ήδη περιορισμένα περιθώρια για νέα σοκ.
90% πιθανότητα για «πολύ ισχυρό» El Niño
Ο όρος «Super El Niño» δεν αποτελεί επίσημη επιστημονική κατηγορία. Οι αμερικανικές αρχές ταξινομούν τα επεισόδια El Niño ως weak, moderate, strong και very strong.
Ωστόσο, η Korn Ferry σημειώνει ότι το φετινό φαινόμενο θα μπορούσε να είναι ένα από τα ισχυρότερα των τελευταίων δεκαετιών.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της αμερικανικής κυβέρνησης που επικαλείται η ανάλυση, υπάρχει 90% πιθανότητα το φετινό El Niño να χαρακτηριστεί «πολύ ισχυρό» και 69% πιθανότητα να είναι το ισχυρότερο από τουλάχιστον το 1950, όταν άρχισαν οι επίσημες καταγραφές.
Το προηγούμενο επεισόδιο El Niño σημειώθηκε το 2023-2024, ενώ συνήθως το φαινόμενο κορυφώνεται κατά τους χειμερινούς μήνες.
Ζημιές τρισεκατομμυρίων από προηγούμενα επεισόδια
Η οικονομική διάσταση είναι τεράστια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η Korn Ferry, προηγούμενα επεισόδια El Niño από το 2000 και μετά έχουν συνδεθεί με συνολικές οικονομικές απώλειες που εκτιμώνται σε 84 τρισ. δολάρια.
Το φετινό φαινόμενο έχει ήδη συνδεθεί, σύμφωνα με την ανάλυση, με την ενίσχυση του τυφώνα Lala και την πορεία του προς τη Χαβάη, όπου οι συνολικές ζημιές και οικονομικές απώλειες εκτιμήθηκαν μεταξύ 3 και 5 δισ. δολαρίων.
Η εικόνα υπενθυμίζει ότι το El Niño δεν αποτελεί απλώς ένα μετεωρολογικό φαινόμενο. Μπορεί να μετατραπεί σε σοκ για την παραγωγή, τις μεταφορές, τις τιμές των τροφίμων και τελικά τον πληθωρισμό.
Περισσότερες καταιγίδες στον Ειρηνικό, δυσκολότερες μεταφορές
Κανένα El Niño δεν εξελίσσεται με ακριβώς τον ίδιο τρόπο, ωστόσο ιστορικά το φαινόμενο τείνει να αυξάνει τη δραστηριότητα των τυφώνων στον Ειρηνικό και να τη μειώνει στον Ατλαντικό.
Αυτό δημιουργεί άμεσο κίνδυνο για τις θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές μεταξύ Ασίας και Αμερικής.
Περισσότερες καταιγίδες μπορεί να αναγκάσουν τα πλοία να αλλάζουν πορεία, αυξάνοντας τους χρόνους μεταφοράς και το λειτουργικό κόστος. Παράλληλα, η εξασθένηση των εμπορικών ανέμων που φυσούν συνήθως από ανατολικά προς δυτικά μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερη κατανάλωση καυσίμων.
Για τις επιχειρήσεις, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη αβεβαιότητα ως προς τα logistics, το κόστος μεταφορών και τους χρόνους παράδοσης.
Στο επίκεντρο η παγκόσμια παραγωγή τροφίμων
Οι μεγαλύτερες συνέπειες μπορεί να εμφανιστούν στη γεωργία.
Κατά το πολύ ισχυρό El Niño του 2015-2016, οι συνθήκες ξηρασίας στη Νοτιοανατολική Ασία συνέβαλαν σε εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές και σοβαρές ζημιές στον αγροτικό τομέα.
Σύμφωνα με την Korn Ferry, ένα πολύ ισχυρό φετινό επεισόδιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της αγροτικής παραγωγής κατά 10% ή περισσότερο.
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι το φαινόμενο θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη και αύξηση 16% στις παγκόσμιες τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων, με τις πλήρεις επιπτώσεις να μην γίνονται αισθητές πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2028.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα πληθωριστική πίεση σε μια παγκόσμια οικονομία που ήδη αντιμετωπίζει αυξημένο ενεργειακό και μεταφορικό κόστος.
Οι εταιρείες τροφίμων αναζητούν εναλλακτικές προμήθειες
Ορισμένες επιχειρήσεις έχουν ήδη αρχίσει να προετοιμάζονται.
Ο Christian Goulding, principal της Korn Ferry με ειδίκευση στις εφοδιαστικές αλυσίδες, τα logistics και τις λειτουργίες, σημειώνει ότι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή και επεξεργασία κοτόπουλου, βοδινού κρέατος και ψαριών καταρτίζουν contingency plans.
Ένα βασικό μέτρο είναι η εξασφάλιση ζωοτροφών από περιοχές που εκτιμάται ότι μπορεί να επηρεαστούν λιγότερο από την ξηρασία.
Η στρατηγική αυτή δείχνει πόσο έχει αλλάξει η διαχείριση των supply chains μετά την πανδημία: οι επιχειρήσεις δεν εξετάζουν πλέον μόνο ποιος προμηθευτής προσφέρει το χαμηλότερο κόστος, αλλά πόσο ανθεκτική είναι μια πηγή προμήθειας απέναντι σε κλιματικές και γεωπολιτικές διαταραχές.
Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στα τρόφιμα.
Ένα ιδιαίτερα ισχυρό El Niño μπορεί να μειώσει τη διαθεσιμότητα νερού σε περιοχές όπου λειτουργούν εργοστάσια ημιαγωγών και μεγάλα data centers τεχνητής νοημοσύνης.
Και οι δύο κλάδοι απαιτούν τεράστιες ποσότητες νερού για τις καθημερινές τους λειτουργίες.
Στην παραγωγή μικροτσίπ, το υπερκαθαρό νερό αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της διαδικασίας manufacturing. Τα data centers χρησιμοποιούν επίσης σημαντικούς όγκους νερού για την ψύξη των servers, ιδιαίτερα καθώς οι υπολογιστικές απαιτήσεις των εφαρμογών AI αυξάνονται.
Μια παρατεταμένη ξηρασία σε περιοχές όπου συγκεντρώνονται τέτοιες εγκαταστάσεις θα μπορούσε επομένως να εξελιχθεί σε ακόμη έναν κρίκο μιας ήδη εύθραυστης τεχνολογικής εφοδιαστικής αλυσίδας.
Από το χαμηλότερο κόστος στο scenario planning
Οι αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών έχουν αλλάξει και τον ρόλο των supply-chain executives.
Μετά την Covid-19, τους εμπορικούς πολέμους και τις γεωπολιτικές συγκρούσεις, οι πιο ώριμες επιχειρήσεις έχουν επενδύσει σε στελέχη που μπορούν να πραγματοποιούν γρήγορες επιχειρησιακές προσαρμογές και να σχεδιάζουν εναλλακτικά σενάρια.
Η επιλογή τοποθεσίας δεν βασίζεται πλέον αποκλειστικά στο κόστος παραγωγής μιας χώρας. Οι εταιρείες εξετάζουν εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς, δεύτερες και τρίτες πηγές προμήθειας και την έκθεσή τους σε φυσικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους.
Ένα πολύ ισχυρό El Niño θα αποτελέσει ακόμη ένα τεστ αυτής της νέας φιλοσοφίας.
Χωρίς τα κατάλληλα στελέχη και διαδικασίες, προειδοποιεί ο Gregor Fiabane, senior client partner της Korn Ferry, οι ομάδες supply chain κινδυνεύουν να λειτουργούν μόνιμα σε κατάσταση αντιμετώπισης κρίσεων.
Οκτώ στους δέκα βλέπουν ακόμη το supply chain ως «cost center»
Παρά την αυξημένη στρατηγική σημασία των εφοδιαστικών αλυσίδων, η θέση τους μέσα στις επιχειρήσεις δεν φαίνεται να έχει αναβαθμιστεί όσο θα περίμενε κανείς.
Σύμφωνα με την Korn Ferry, οκτώ στους δέκα supply-chain leaders δηλώνουν ότι η λειτουργία τους εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως “cost center”.
Παράλληλα, πολλοί κορυφαίοι executives του κλάδου δεν έχουν θέση στην C-suite.
Μόλις 25% των οργανισμών διαθέτουν επίσημες διαδικασίες για τη συζήτηση θεμάτων εφοδιαστικής αλυσίδας σε επίπεδο διοικητικού συμβουλίου.
Ο Mehrab Deboo, senior client partner της Korn Ferry και μέλος του Global Supply Chain Center of Expertise, περιγράφει το πρόβλημα παραστατικά: τα στελέχη του supply chain χρησιμοποιούνται από τις ανώτατες διοικήσεις κυρίως όταν προκύπτει μια ανάγκη, αντί να συμμετέχουν συστηματικά στη στρατηγική λήψη αποφάσεων.
Το El Niño ως τεστ εταιρικής ανθεκτικότητας
Η πιθανότητα ενός εξαιρετικά ισχυρού El Niño έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία οι επιχειρήσεις έχουν ήδη να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονες διαταραχές στην ενέργεια, τη ναυτιλία και το παγκόσμιο εμπόριο.
Αυτό ακριβώς μπορεί να κάνει τον κίνδυνο πιο επικίνδυνο: όχι επειδή οι εταιρείες αγνοούν τις εφοδιαστικές αλυσίδες, αλλά επειδή υπάρχουν πλέον τόσες πολλές ταυτόχρονες κρίσεις ώστε είναι δύσκολο να αποφασίσουν ποια πρέπει να προετοιμαστούν να αντιμετωπίσουν πρώτη.
Το πιθανό «Super El Niño» αναδεικνύει έτσι και ένα ευρύτερο θέμα εταιρικής διακυβέρνησης. Η ανθεκτικότητα των supply chains δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά λειτουργικό ζήτημα. Συνδέεται με τον πληθωρισμό, την παραγωγή, την πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες, την ασφάλεια τροφίμων και νερού και τελικά με τη συνέχεια της ίδιας της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Σε ένα περιβάλλον όπου οι κλιματικοί και γεωπολιτικοί κίνδυνοι αλληλεπικαλύπτονται, το supply chain μετατρέπεται όλο και περισσότερο από «κέντρο κόστους» σε βασικό παράγοντα στρατηγικής ανθεκτικότητας.
Η Korn Ferry σημειώνει ότι το φετινό φαινόμενο θα μπορούσε να είναι ένα από τα ισχυρότερα των τελευταίων δεκαετιών.