Πώς δύο νέες γυναίκες άφησαν τις πολυεθνικές και μετέτρεψαν ένα ερειπωμένο κτίριο σε success story βιώσιμου τουρισμού

Υπάρχει ένα ξενοδοχείο στην «πεταλούδα του Αιγαίου», την Αστυπάλαια, που έχει μετατρέψει τη βιωσιμότητα σε πρωταρχική αξία λειτουργίας, και τη φιλοξενία σε εισιτήριο ώστε να γνωρίσεις πραγματικά τον τόπο. Ο λόγος για το Kallichoron Art Boutique Hotel, στην καρδιά της Αστυπάλαιας, που ξεκίνησε από ένα εγκαταλελειμένο κτήριο και σήμερα έχει μετατραπεί σε ένα boutique ξενοδοχείο 50 κλινών που συγκαταλέγεται ανάμεσα στα πλέον αναγνωρισμένα παραδείγματα βιώσιμης φιλοξενίας στην Ελλάδα, έχοντας μάλιστα κερδίσει και διάκριση από την Google.

Πίσω από το «πράσινο» ξενοδοχείο της Αστυπάλαιας, βρίσκονται δύο γυναίκες επιχειρηματίες, που στα 20s τους, έχοντας ήδη διανύσει μια σταδιοδρομία σε πολυεθνικές εντός και εκτός συνόρων, αποφάσισαν να μετατρέψουν το όραμα σε πράξη. Η Μαρία Μαυρουδή και η Καρολίνα Αλκαλάι, μιλούν σήμερα στο www.esgstories.gr για την πορεία του Kallichoron, τις μνήμες από μια «ξεχασμένη» Αστυπάλαια, και τις αρχές της κυκλικής οικονομίας που εφαρμόζουν συνειδητά σε κάθε κρίκο της αλυσίδας των λειτουργιών της μονάδας.

1.Πώς ξεκίνησε η πορεία του Kallichoron; Πόσων ετών ήσασταν τότε και ποιες ήταν οι πρώτες αντιδράσεις τόσο από τις οικογένειές σας όσο και από το νησί;

Όταν ξεκινήσαμε το Kallichoron ήμασταν πολύ νέες — ίσως υπερβολικά νέες, σύμφωνα με αρκετούς γύρω μας, για το μέγεθος του εγχειρήματος που είχαμε αποφασίσει να αναλάβουμε.

Δεν θα έλεγα, λοιπόν, ότι μας υποδέχτηκαν με ανοιχτές αγκάλες.

Το πρώτο εμπόδιο ήταν η ηλικία μας. Ευτυχώς, όχι τόσο το φύλο μας, καθώς η Αστυπάλαια έχει παραδοσιακά έντονο το στοιχείο της μητριαρχικής κοινωνίας. Το άνοιγμα, όμως, ήταν μεγάλο για δύο νέα κορίτσια και δεν ξεκινήσαμε έχοντας πίσω μας την οικονομική ασφάλεια των οικογενειών μας.

Οι γονείς μου στάθηκαν δίπλα μας με έναν πολύ διαφορετικό και, για εμένα, πολύ ουσιαστικό τρόπο: με προσωπική εργασία. Βοήθησαν στο πρωινό, έκαναν transfers, κάλυψαν καθημερινές ανάγκες και έγιναν στην πράξη μέρος εκείνης της πρώτης περιόδου του Kallichoron. Οικονομική στήριξη, όμως, δεν υπήρχε.

Παράλληλα, χρειάστηκε να αντιμετωπίσουμε όλα εκείνα τα barriers to entry που υπάρχουν όταν προσπαθείς να δημιουργήσεις κάτι καινούργιο σε μια μικρή και σχετικά κλειστή κοινωνία.

Και εδώ υπήρχε ένα παράδοξο. Έχω καταγωγή από την Αστυπάλαια και από τους δύο γονείς μου, αλλά επειδή δεν είχα ζήσει ποτέ μόνιμα στο νησί, για αρκετούς ήμουν η «ξένη». Η Καρολίνα, από την άλλη, δεν είχε καταγωγή από την Αστυπάλαια. Απλώς αγάπησε το νησί και κάποια στιγμή αποφάσισε να το κάνει τόπο της.

Ίσως τελικά αυτή η διπλή ματιά — η δική μου, ενός ανθρώπου που είχε τις ρίζες αλλά ερχόταν από έξω, και της Καρολίνας, που ανακάλυπτε το νησί και το επέλεγε συνειδητά — να καθόρισε σε μεγάλο βαθμό αυτό που έγινε το Kallichoron.

2.Πώς οι συνήθειες και οι εμπειρίες του παρελθόντος του νησιού ενώνονται με το παρόν στις πρακτικές του Kallichoron; 

Από την αρχή αισθανόμασταν ότι μεγάλο μέρος της τουριστικής εμπειρίας ακολουθούσε ένα αρκετά τυποποιημένο μοντέλο, που δεν εξέφραζε πραγματικά την Αστυπάλαια.

Αν ένας επισκέπτης δεν είχε την τύχη να γνωρίσει ντόπιους, να καθίσει μαζί τους, να δοκιμάσει τις γεύσεις τους και να ακούσει τις ιστορίες τους, υπήρχε ο κίνδυνος να φύγει έχοντας ζήσει μια όμορφη, αλλά αρκετά τυποποιημένη νησιωτική εμπειρία.

Και η Αστυπάλαια είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από τυποποιημένη.

Έχει δικές της εικόνες, γεύσεις, χρώματα και αρώματα. Έχει έναν ιδιαίτερο ρυθμό ζωής και μια προσωπικότητα που δεν μοιάζει με κανενός άλλου νησιού.

Αυτό ακριβώς θελήσαμε να μεταφέρουμε μέσα στο Kallichoron: να μη μένει κάποιος απλώς στην Αστυπάλαια, αλλά να τη βιώνει.

Από τότε μέχρι σήμερα, κάθε νέα υπηρεσία ή πρωτοβουλία που αναπτύσσουμε ξεκινά από την ίδια ερώτηση: πώς μπορεί να φέρει τον επισκέπτη λίγο πιο κοντά στον τόπο, τους ανθρώπους και τον τρόπο ζωής της Αστυπάλαιας; 

3. Όπως κουβεντιάζαμε πριν, κατάλαβα πως το «sustainability» ήταν μέσα στην οικογένειά σου, Μαρία, πολύ πριν ενηλικιωθείς…
Πράγματι, η δική μου σχέση με αυτό που σήμερα ονομάζουμε βιωσιμότητα ξεκίνησε πολύ πριν γνωρίσω τον ίδιο τον όρο. Ξεκίνησε τα καλοκαίρια με τον παππού και τη γιαγιά μου στην Αστυπάλαια.

Μέσα από εκείνους γνώρισα τον τρόπο σκέψης μιας ολόκληρης γενιάς. Έμαθα τι σημαίνει να σέβεσαι τη γη και τις πρώτες ύλες που σου προσφέρει. Να γνωρίζεις τον κόπο και την υπομονή που χρειάζονται για να φτάσει στο τραπέζι σου ακόμη και κάτι τόσο απλό όσο μια ντομάτα ή ένα αγγούρι. Να παίρνεις το φρέσκο αυγό από την κότα και το γάλα από την κατσίκα και να αντιλαμβάνεσαι ότι τίποτα από όλα αυτά δεν είναι αυτονόητο.

Σε ένα μικρό νησί οι προηγούμενες γενιές είχαν μάθει να ζουν με όσα τους έδινε ο τόπος και να μην τα σπαταλούν. Δεν πετούσαν εύκολα τίποτα. Επαναχρησιμοποιούσαν, επισκεύαζαν, αξιοποιούσαν τα εποχικά προϊόντα, μαγείρευαν με ό,τι υπήρχε διαθέσιμο και προσάρμοζαν την καθημερινότητά τους στους περιορισμένους φυσικούς πόρους του νησιού.

Πολλά χρόνια αργότερα συνειδητοποίησα ότι πολλά από αυτά που σήμερα ονομάζουμε sustainability, zero waste και κυκλική οικονομία, η γενιά των παππούδων μας τα ονόμαζε απλώς καθημερινότητα.

Δεν ήταν μια στρατηγική που σχεδιάστηκε σε ένα γραφείο. Ήταν ένας τρόπος ζωής που γνωρίσαμε μεγαλώνοντας και αργότερα συνειδητοποιήσαμε ότι εκφράζει αυτό που σήμερα ονομάζουμε βιωσιμότητα.
Αυτή είναι και η φιλοσοφία που προσπαθήσαμε να μεταφέρουμε στο Kallichoron. Όχι να αναπαράγουμε νοσταλγικά το παρελθόν, αλλά να πάρουμε τη σοφία και το μέτρο που έκρυβε και να τα μεταφράσουμε στις ανάγκες της σύγχρονης φιλοξενίας.

4. Θα ήθελα να μοιραστείτε μαζί μας ορισμένες απ΄τις «πράσινες πρακτικές» για τις οποίες είστε πολύ περήφανες και μπορεί κανείς να απολαύσει στο Kallichoron.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Grandma’s Breakfast.
Δεν θέλαμε το πρωινό να είναι ένας ακόμη διεθνής ξενοδοχειακός μπουφές που θα μπορούσε να βρίσκεται οπουδήποτε στον κόσμο. Θέλαμε να έχει μνήμη, γεύση και ταυτότητα. Να βασίζεται, όσο είναι δυνατόν, σε τοπικά προϊόντα και συνταγές και να αποτελεί για τον επισκέπτη ένα πρώτο καθημερινό «ραντεβού» με την Αστυπάλαια.

Παράλληλα, η φιλοσοφία της κυκλικής οικονομίας και του zero waste περνά σταδιακά σε όλο και περισσότερες πτυχές της λειτουργίας μας. Προσπαθούμε να περιορίζουμε τη σπατάλη, να αξιοποιούμε καλύτερα τις πρώτες ύλες και τους διαθέσιμους πόρους και να επανεξετάζουμε συνεχώς τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε.

Για εμάς, όμως, η βιωσιμότητα δεν αφορά μόνο το περιβάλλον. Αφορά εξίσου τους ανθρώπους, τις συνεργασίες με τοπικούς παραγωγούς και τη δημιουργία μιας εμπειρίας που σέβεται τόσο τον επισκέπτη όσο και την τοπική κοινωνία.

Χρησιμοποιούμε επίσης την τεχνολογία όχι ως αυτοσκοπό, αλλά ως εργαλείο. Η χρήση tablets και ψηφιακών υπηρεσιών μάς επέτρεψε να περιορίσουμε σημαντικά το έντυπο υλικό, διατηρώντας παράλληλα τις πληροφορίες πάντα ενημερωμένες και εύκολα προσβάσιμες για τον επισκέπτη. Έτσι, η τεχνολογία εξυπηρετεί ταυτόχρονα μια καλύτερη εμπειρία φιλοξενίας και μια πιο υπεύθυνη διαχείριση των πόρων.

Αντίστοιχα, μέσα από το Green Option δίνουμε τη δυνατότητα στον ίδιο τον επισκέπτη να συμμετέχει στην προσπάθεια. Όταν επιλέγει να μη γίνει η καθημερινή καθαριότητα του δωματίου του, περιορίζεται η κατανάλωση νερού, ενέργειας και καθαριστικών και η επιλογή του αποκτά ένα μικρό, αλλά ουσιαστικό αντίκρισμα.

Πιστεύουμε ότι όταν ο επισκέπτης γνωρίζει τον λόγο πίσω από μια επιλογή, είναι πολύ πιο πρόθυμος να συμμετέχει. Έτσι, η βιωσιμότητα γίνεται μια κοινή προσπάθεια και όχι ένας κανόνας που απλώς εφαρμόζεται. 

5.Ποιο είναι το όραμα του Kallichoron για τα επόμενα χρόνια; 

Το όραμά μας για τα επόμενα χρόνια είναι το Kallichoron να συνεχίσει να εξελίσσεται, όχι μόνο ως το ξενοδοχείο από το οποίο ξεκίνησαν όλα, αλλά ως μια φιλοσοφία φιλοξενίας που διατρέχει κάθε εμπειρία που προσφέρουμε.

Θέλουμε να αξιοποιούμε τη γνώση, την τεχνολογία και τις νέες δυνατότητες που προσφέρει η σύγχρονη φιλοξενία. Ταυτόχρονα, θέλουμε να παραμένουμε πάντα συνδεδεμένοι με τον τόπο, τους ανθρώπους και τις αξίες που μας διαμόρφωσαν. Φιλοδοξία μας είναι το Kallichoron να αποτελεί ένα παράδειγμα του πώς η αυθεντικότητα, η υψηλού επιπέδου φιλοξενία και η βιωσιμότητα μπορούν να εξελίσσονται μαζί, δημιουργώντας αξία για τον επισκέπτη, την τοπική κοινωνία και το ίδιο το νησί.

Και ίσως τελικά αυτό να μας φέρνει ξανά στην αρχική ιδέα με την οποία ξεκινήσαμε.
 

Για να δημιουργήσεις κάτι πραγματικά σύγχρονο σε έναν τόπο, δεν χρειάζεται να απομακρυνθείς από το παρελθόν του. Μερικές φορές αρκεί να το κοιτάξεις διαφορετικά.

Γιατί η Αστυπάλαια είχε ήδη πολλά από τα στοιχεία που σήμερα αναζητά η σύγχρονη φιλοξενία: μέτρο, τοπικότητα, επαναχρησιμοποίηση, προσωπική επαφή, αυθεντικές γεύσεις και σεβασμό στους διαθέσιμους πόρους.

Εμείς προσπαθούμε να πάρουμε αυτή τη σοφία του χθες και να της δώσουμε μια θέση στη φιλοξενία του αύριο. Γιατί πιστεύουμε ότι η πραγματική βιωσιμότητα δεν αφορά μόνο τον τρόπο λειτουργίας ενός ξενοδοχείου, αλλά τη θετική επίδραση που αφήνει στον τόπο και την εμπειρία που παίρνει μαζί του ο επισκέπτης όταν φεύγει.