COP30

Καθώς η COP30 συνεχίζεται στο Μπέλεμ, δύο τεχνολογικοί κόσμοι συγκρούονται: από τη μία, η τεράστια δύναμη της καινοτομίας που μπορεί να βοηθήσει εκατομμύρια ανθρώπους να προσαρμοστούν στις ακραίες θερμοκρασίες και τις κλιματικές πιέσεις. Από την άλλη, το κρυφό περιβαλλοντικό κόστος των ίδιων των τεχνολογιών — από τα ενεργοβόρα data centres μέχρι τα μεγάλα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.

.

Οι ιθαγενείς διαδηλωτές που εισέβαλαν στη σύνοδο κορυφής COP30 στο Μπέλεμ υπερασπίστηκαν την ενέργειά τους, δηλώνοντας πως δεν ήταν πράξη βίας, αλλά κραυγή απελπισίας για την προστασία των δασών και των εδαφών τους.

.

Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη, μία ημέρα μετά την ένταση με τους φρουρούς ασφαλείας, μέλη των κοινοτήτων της Αμαζονίας εξήγησαν ότι στόχος τους ήταν να ακουστεί η φωνή τους μέσα σε μια διαδικασία που «αποφασίζει για το μέλλον του δάσους χωρίς τους ανθρώπους του».

Κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής για το κλίμα COP30, η βρετανική ασφαλιστική εταιρεία Aviva επανέλαβε με έμφαση ότι η μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα δεν αποτελεί προαιρετική επιλογή. Ο επικεφαλής βιωσιμότητας της εταιρείας σημείωσε ότι κάθε επιχείρηση —και, κατά επέκταση, κάθε επενδυτής— οφείλει να διαθέτει ένα σαφές «σχέδιο μετάβασης». Η δήλωση έγινε στο περιθώριο της συνόδου, και ενδεικτικά υπογράμμισε πως η απλή διαχείριση εκπομπών δεν αρκεί αν δεν συνοδεύεται από στρατηγική, χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμα αποτελέσματα.

.

Στο Μπέλεμ της Βραζιλίας, όπου διεξάγεται η σύνοδος κορυφής COP30, η Παγκόσμια Τράπεζα και άλλοι πολυμερείς οργανισμοί ανάπτυξης (Multilateral Development Banks – MDBs) βρίσκονται στο επίκεντρο των πιέσεων. Οι αναπτυσσόμενες χώρες, αντιμέτωπες με αυξανόμενες φυσικές καταστροφές, ενεργειακές κρίσεις και οικονομικές ανισότητες, ζητούν από αυτούς τους θεσμούς να κινηθούν γρηγορότερα και να διαθέσουν περισσότερους πόρους για την κλιματική δράση.

.

Στο περιθώριο της COP30 στο Μπέλεμ της Βραζιλίας, εκφράζονται έντονες ανησυχίες για το κατά πόσον οι κανόνες του άρθρου 6 της Συνθήκης των Παρισίων προσφέρουν επαρκή χώρο για τις λύσεις που βασίζονται στη φύση. Οι διαπραγματεύσεις σχετικά με τις διεθνώς μεταφερόμενες μειώσεις εκπομπών (ITMOs) και τα σχήματα εμπορίας εκπομπών βρίσκονται στο επίκεντρο, όμως περιβαλλοντικές οργανώσεις και εμπλεκόμενοι φορείς υποστηρίζουν ότι η έμφαση δίνεται κυρίως στη βιομηχανία και την ενέργεια, ενώ η προστασία των οικοσυστημάτων και οι λύσεις «nature-based» κινδυνεύουν να μείνουν στο περιθώριο.

Ημέρα έντασης στην κλιματική σύνοδο κορυφής COP30 στο Μπέλεμ της Βραζιλίας, όπου δεκάδες ιθαγενείς διαδηλωτές παραβίασαν τα κιγκλιδώματα ασφαλείας και συγκρούστηκαν με τη φρουρά του συνεδριακού χώρου, απαιτώντας δράση για την προστασία των δασών και των παραδοσιακών εδαφών τους.

.

Καθώς οι χώρες σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να εγκαταλείψουν τα ορυκτά καύσιμα και να προετοιμαστούν για τις ολοένα πιο έντονες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, η ανάγκη για χρηματοδότηση γίνεται επιτακτική. Η κλιματική χρηματοδότηση — το λεγόμενο climate finance — βρίσκεται στο επίκεντρο των διεθνών διαπραγματεύσεων, ειδικά όσο ο λογαριασμός της προσαρμογής και της ενεργειακής μετάβασης αυξάνεται. Και μαζί με αυτόν, αυξάνονται και οι πιέσεις και οι πολιτικές εντάσεις.

.

Με την Ασία να πλήττεται από διαδοχικούς τυφώνες, την Τζαμάικα να προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί μετά από καταστροφικές καταιγίδες και περιοχές της Βραζιλίας να καθαρίζουν ακόμη λάσπη και συντρίμμια, η σύνοδος COP30 ξεκίνησε με τον πιο ωμό τρόπο: ο κόσμος δεν προλαβαίνει πλέον μόνο να «μειώσει εκπομπές». Πρέπει να μάθει να επιβιώνει.

.

Η σύνοδος κορυφής για το κλίμα COP30 άνοιξε στο Μπελέμ της Βραζιλίας, με τον επικεφαλής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, Σάιμον Στιλ, να καλεί τις χώρες να αφήσουν τις αντιπαραθέσεις και να επικεντρωθούν στη συλλογική δράση για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. «Δεν είστε εδώ για να πολεμήσετε ο ένας τον άλλον, αλλά για να πολεμήσετε την κλιματική κρίση – μαζί», δήλωσε προς τους εκπροσώπους περισσότερων από 190 κρατών.

.

Η Νορβηγία ανακοίνωσε τη μεγαλύτερη έως τώρα συνεισφορά στο νέο πολυεθνικό ταμείο προστασίας των τροπικών δασών, δεσμευόμενη για επένδυση ύψους 3 δισ. δολαρίων έως το 2035 στο Tropical Forests Forever Facility (TFFF). Η ανακοίνωση ήρθε λίγο πριν από την έναρξη της COP30 στο Μπελέμ της Βραζιλίας, σε μια στιγμή που η διεθνής συζήτηση για το κλίμα στρέφεται στον ρόλο των δασών και της βιοποικιλότητας.

.